Trafik Kazası Geçirdim, Nasıl Tazminat Alırım?
Trafik kazaları, aniden meydana gelen ve beden bütünlüğü ile malvarlığı üzerinde ciddi kayıplara yol açan talihsiz olaylardır. Bir trafik kazası sonrasında bedensel bir hasara uğrayan veya aracı zarar gören kişilerin, kanunen maddi ve manevi tazminat alma hakkı bulunmaktadır.
Ancak sigorta şirketleri ve kusurlu taraflarla yürütülen tazminat süreçleri; doğru delillerin toplanmasını, kusur oranlarının tespitini ve mevzuata uygun hesaplamaların yapılmasını gerektirir. Yaralanmalı veya hasarlı bir trafik kazası sonrasında hak kaybına uğramadan tazminat alabilmek için izlenmesi gereken adımlar aşağıda özetlenmiştir.
1. Kaza Sonrasında İlk Olarak Yapılması Gerekenler
Tazminat sürecinin temeli, kazanın hemen ardından toplanan delillerle atılır. Bu aşamada yapılan eksiklikler, ileride tazminat almayı zorlaştırabilir:
Kaza Tespit Tutanağı Tutulmalı veya Kolluk Çağrılmalı: Yalnızca maddi hasarlı kazalarda taraflar kendi arasında tutanak tutabilir. Ancak yaralanmalı veya ölümlü kazalarda derhal polis veya jandarma çağrılmalı, kaza yeri inceleme raporu ve resmi kaza tespit tutanağı düzenlettirilmelidir.
Fotoğraf ve Video Kaydı Alınmalı: Araçların konumları, plaka bilgileri, yol durumu ve oluşan hasar farklı açılardan kayıt altına alınmalıdır.
Sağlık Raporu Oluşturulmalı: Yaralanma durumunda derhal en yakın sağlık kuruluşuna başvurulmalı; acil servis ve hastane kayıtlarına kazanın trafik kazası sonucu gerçekleştiği net olarak yazdırılmalıdır.
Alkol Muayenesi: Sürücülerin alkol durumunu belirten kolluk raporları veya hastane tahlilleri dosyaya eklenmelidir.
2. Hangi Tazminat Türleri Talep Edilebilir?
Uğranılan zararın niteliğine göre talep edilebilecek tazminat kalemleri şunlardır:
A. Bedensel (Maddi) Tazminat
Kazada yaralanan mağdur;
Tedavi ve Bakım Giderleri: Faturası belgelenebilen tüm hastane, ilaç, fizik tedavi ve bakım giderleri,
Geçici İş Göremezlik Tazminatı: Tedavi süresince çalışılamayan günlere ilişkin kazanç kayıpları,
Sürekli İş Göremezlik (Sakatlık) Tazminatı: Kaza nedeniyle vücutta kalıcı bir engel/maluliyet oluşması durumunda, kişinin gelecekteki çalışma ve kazanç gücü kaybı hesaplanarak ödenen tazminattır.
B. Destekten Yoksun Kalma Tazminatı (Ölümlü Kazalarda)
Kaza sonucunda bir kişinin vefat etmesi halinde; ölenin eşi, çocukları, anne-babası ve bakmakla yükümlü olduğu kişiler, vefat edenin desteğinden mahrum kaldıkları için bu tazminatı talep edebilirler. Ayrıca cenaze ve defin giderleri de karşılanır.
C. Araç Hasarı ve Değer Kaybı Tazminatı
Aracı hasar gören kişi, aracın onarım masraflarının yanı sıra; kazalı hale gelmesi nedeniyle piyasa değerinde oluşan düşüş için araç değer kaybı tazminatı talep edebilir. Ayrıca aracın serviste kaldığı süre boyunca mahrum kalınan ulaşım/ikame araç giderleri de istenebilir.
D. Manevi Tazminat
Kazanın yarattığı bedensel acı, elem, keder ve psikolojik çöküntünün telafisi amacıyla kusurlu taraftan ve araç sahibinden manevi tazminat talep edilir.
3. Tazminat Kimlerden Talep Edilir?
Trafik kazası tazminatında sorumluluk müteselsil yani müşterektir. Mağdur, zararını şu kişilerden ve kurumlardan talep edebilir:
1. Kusurlu Araç Sürücüsü: Kazaya sebebiyet veren kişi (haksız fiil sorumlusu),
2. Araç İşleteni / Sahibi: Kazaya karışan aracın ruhsat sahibi,
3. Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik) Sigortası: Kusurlu aracın trafik sigortasını yapan şirket (maddi tazminat ve bedensel zararlarda doğrudan sigorta şirketine başvurulur),
4. Kasko Sigortası: Kendi kasko poliçenizin teminat kapsamına göre ilgili giderler kaskodan da talep edilebilir.
4. Tazminat Almak İçin İzlenecek Hukuki Adımlar
Tazminatın tahsili için aşamalı bir yol izlenmesi gerekir:
1. Sigorta Şirketine Başvuru Yapılması: Kanun gereği, dava açmadan veya tahkime gitmeden önce kusurlu aracın Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasına (Trafik Sigortası) yazılı başvuru yapılması zorunludur. Sigorta şirketi 15 gün içinde yanıt vermek veya ödeme yapmak durumundadır.
2. Sigorta Tahkim Komisyonu (STK) Başvurusu: Sigorta şirketi ödeme yapmaz, başvuruyu reddeder veya eksik ödeme yaparsa; mahkemelere kıyasla çok daha hızlı sonuçlanan (yaklaşık 4-8 ay) Sigorta Tahkim Komisyonu’na başvurulabilir.
3. Dava Açılması: Sigorta şirketi dışındaki kişilere (sürücü ve araç sahibi) karşı veya manevi tazminat talepleri için Asliye Ticaret Mahkemesi veya Asliye Hukuk Mahkemesi nezdinde tazminat davası açılır. (Adli yargıda dava açmadan önce arabuluculuk sürecinin tüketilmesi dava şartıdır.)
Zamanaşımı Sürelerine Dikkat Edilmelidir!
Trafik kazalarından doğan tazminat istemleri, zarar görenin zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten itibaren 2 yıl ve her halde kaza gününden itibaren 10 yıl geçmekle zamanaşımına uğrar. Ancak kaza aynı zamanda Ceza Kanunu kapsamında bir suç teşkil ediyorsa (yaralanmalı veya ölümlü kaza ise), ceza zamanaşımı süreleri uygulanır ve bu süreler çok daha uzundur.
Trafik kazaları sonrasında aktüerya (tazminat) hesaplamaları, maluliyet oranlarının tespiti ve sigorta hukuku prosedürleri teknik detaylar içerir. Hak kaybı yaşamamak, tazminatınızı eksiksiz ve en kısa sürede tahsil edebilmek için sürecin başından itibaren uzman bir trafik ve sigorta hukuku avukatı ile çalışmanız büyük önem taşımaktadır.
Av. Gökhan TEKTAŞ
Tektaş Hukuk Bürosu